مداح، واعظ

فوریه 26, 2008

بسم الله الرحمن الرحیم

بسیار گفته‌اند و شنیده‌ایم و اظهار تاسف کرده‌اند و می‌کنند از تحریفاتی که در مجالس عزای حسینی در چند سال اخیر -عمدتا- به واسطه‌ی ناآگاهی مداحان این جمع‌ها صورت می‌گیرد. و این‌طور که من می‌فهمم چاره‌ی کار در تعمیق باورهای مردم با حضور روحانیون و دانش‌آموخته‌گان حوزه در این مراسم‌ها می‌باشد و نه برخوردهای قهری و سلبی. که موضوع بحث این سطور است و به یکی از حواشی این مسئله مختصر اشاره‌ای می‌کنم.

دهه‌ی اول همین محرم امسال -که گذشت- یکی از متولیان هیئات مذهبی به واسطه‌ی دوربین صدا و سیما، از «نداشتن بودجه برای دعوت واعظ به هیئت» می‌گفت. به نظرم مسئله دو شق می‌شود:

بخش نخست، بر می‌گردد به فرهنگ مداح‌محوری که در محافل عزاداری ما ایرانی‌ها -غالبا- حاکم است و به ازای یک مجلس دو ساعته، رقم‌های نجومی که به برخی مادحان پرداخته می‌شود. تا جایی که حتا ممکن است برای ضروری‌ترین خرج‌ها، پولی باقی نماند؛ که بگذریم و می‌گذریم هم‌چون‌این از این‌که گاهی هدف از مجلس، مداح است و نه امام (ع)! (در شهر ما، این مسئله را به عینه و فاش می‌توان دید.)

عکس از corbis

اما بخش مهم‌تر مسئله بازمی‌گردد به وعاظ محترم؛ متاسفانه روحیه‌ی مذمومی (اسمش را نمی‌آورم) که در میان بیش‌تر جمعیت مداح رایج است، کم‌کم به این صنف دارد نفوذ می‌کند. شاید اگر این بنده‌گان خدا منبع در‌آمد ثابت و مشخصی (چه از طریق مدیریت حوزه و چه از طریق کسب و کار شخصی) داشتند، به کلی از مبلغی که بابت سخن‌رانی در هیئت می‌گیرند، و جدا در مقایسه با حق‌الزحمه‌ی مادحین پول ناچیزی است، چشم‌پوشی کرده و با انرژی بیش‌تری به ارشاد مردم در ایام سوگ‌واری می‌پرداختند. البته متوجهم که عده‌ی زیادی از واعظین محترم نیز از دریافت هر گونه وجهی برای منبر، به شدت خودداری می‌کنند.

راستی، کم بودن و به روز نبودن اطلاعات واعظان منابر هم ضعف بزرگی‌ست. به همین دلیل هم -به طور عام- شاهد نامانوسی جوان‌ها با مجالس اصیل عزاداری هستیم. ظاهرا بسیاری از دانش‌آموخته‌گان حوزه‌های علمیه، جز بیان احکام طهارت و احادیث نماز و روزه چیز دیگری برای گفتن ندارند و کاری مگر اقامه‌ی نماز در مساجد وظیفه‌ی خود نمی‌دانند؛ مساجدی که -متاسفانه- هر روز خالی‌تر از جوانان می‌شود.

– مرتبط: نقدی بر نظام مالی روحانیت [وبلاگ دایره]

– عکس از corbis